Mùa xuân năm 2016, Bùi Thị Hương khi ấy 33 tuổi, đang đứng trước một dấu mốc quan trọng trong sự nghiệp. Sau nhiều năm vừa học, vừa làm và nỗ lực không ngừng, chị chuẩn bị nhận quyết định trở thành Phó Giám đốc một siêu thị. Bên cạnh chị là người chồng, hai cậu con trai nhỏ và một gia đình mà chị đã dành nhiều năm vun đắp. Tưởng như những tháng ngày cố gắng cuối cùng cũng đang đưa chị đến gần hơn với cuộc sống mình mong muốn.
Nhưng cũng trong một buổi sáng Chủ nhật mùa xuân ấy, trên đường đến lớp học kỹ năng để chuẩn bị cho vị trí công việc mới, một vụ tai nạn giao thông đã khiến cuộc sống của chị Hương rẽ sang một hướng hoàn toàn khác. Chấn thương cột sống khiến chị mất khả năng vận động hai chân và từ đó phải làm quen với cuộc sống trên xe lăn. Gần như mọi thứ chị từng quen thuộc – từ công việc, sinh hoạt, chăm sóc gia đình cho đến những dự định tương lai – đều phải bắt đầu lại.
Một người phụ nữ vốn đã quen với những thử thách
Nghị lực của chị Hương không phải chỉ xuất hiện sau tai nạn. Từ những năm tháng tuổi trẻ, chị đã sớm học cách tự mình bước qua khó khăn. Khi đang học năm đầu trung cấp, cha chị qua đời vì ung thư. Chỉ một tháng sau mất mát ấy, chị nhận được giấy báo trúng tuyển đại học ở lần thi thứ hai. Hoàn cảnh gia đình khó khăn không cho phép chị có một quãng đời sinh viên chỉ tập trung vào việc học, vì vậy chị quyết định học cùng lúc hai trường và tự tìm việc để trang trải cuộc sống.
Những năm tháng ấy, chị đã trải qua rất nhiều công việc khác nhau: bán quần áo, gấp vàng mã, làm PG giới thiệu sản phẩm, làm nhân viên siêu thị… Ban ngày đi làm, chiều tối lại đến giảng đường. Sự bền bỉ cuối cùng mang lại cho chị một tấm bằng trung cấp loại xuất sắc và một tấm bằng đại học – thành quả của những năm tháng vừa học, vừa làm và không ngừng cố gắng.
Sau khi ra trường, công việc dần ổn định, chị lập gia đình và có hai con trai. Từ một cô sinh viên phải tự xoay xở để theo đuổi việc học, chị Hương từng bước gây dựng sự nghiệp bằng chính năng lực của mình. Việc chuẩn bị được bổ nhiệm vào vị trí Phó Giám đốc siêu thị năm 2016 vì thế không phải là một sự may mắn bất ngờ, mà là kết quả của cả một quá trình dài nỗ lực.
Và rồi tai nạn xảy ra đúng vào thời điểm ấy.
Khi cuộc sống phải bắt đầu lại từ những điều nhỏ nhất
Tỉnh lại trong bệnh viện, ban đầu chị Hương vẫn nghĩ mình chỉ bị gãy chân. Chị tin rằng sau phẫu thuật và vài tháng điều trị, mình sẽ có thể trở về với gia đình và công việc. Nhưng khi được chuyển đến Trung tâm Chấn thương Tủy sống tại Bệnh viện Bạch Mai, qua quá trình điều trị và những cuộc trò chuyện với những người cùng cảnh ngộ, chị dần hiểu mức độ nghiêm trọng của chấn thương.
Khó khăn lúc ấy không chỉ đến từ cơ thể. Mẹ chị đang điều trị ung thư, hai con còn nhỏ, còn chị phải trải qua những ngày dài trong bệnh viện mà chưa biết tương lai sẽ như thế nào. Những đêm nhớ con là khoảng thời gian đặc biệt khó khăn. “Có những đêm tôi khóc đến cạn nước mắt, chỉ vì quá nhớ các con”, chị nhớ lại.
Nhưng ngay cả trong thời điểm ấy, chị Hương nói rằng mình chưa từng nghĩ đến việc kết thúc cuộc sống. Câu hỏi thường trực trong đầu chị lại là một câu hỏi khác: “Mình phải làm gì để sống, để lo cho các con?”
Sau khoảng sáu tháng điều trị và phục hồi chức năng mà kết quả không được như mong đợi, chị Hương trở về nhà. Đó cũng là lúc chị hiểu rằng thay vì tiếp tục chờ đợi cuộc sống cũ quay trở lại, mình cần học cách sống với điều kiện cơ thể hiện tại.
Chị bắt đầu từ những việc rất cơ bản: tự chăm sóc cá nhân, tự xông tiểu, tự tắm, tự di chuyển và tự lên xuống xe lăn. Những việc trước kia chỉ mất vài phút giờ cần rất nhiều thời gian để học lại. Nhưng với chị, mỗi việc có thể tự mình thực hiện cũng đồng nghĩa với việc lấy lại thêm một phần sự chủ động trong cuộc sống.
“Tôi muốn sống độc lập, không phải là gánh nặng cho bất kỳ ai.”
Mục tiêu tưởng như giản dị ấy trở thành động lực để chị tiếp tục hành trình phía trước.
Tìm lại công việc và giá trị của bản thân
Khi đã thích nghi hơn với cuộc sống trên xe lăn, chị Hương bắt đầu nghĩ đến công việc. Với một người vốn đã quen lao động và tự chủ từ khi còn trẻ, việc được tiếp tục làm việc mang ý nghĩa rất lớn.
Chị từng đảm nhiệm công việc Trưởng phòng Tư vấn đào tạo cho một tổ chức giáo dục, đồng thời tìm hiểu và phát triển công việc kinh doanh trực tuyến. Những cơ hội mới không giống con đường sự nghiệp chị từng hình dung trước tai nạn, nhưng lại mở ra một hướng đi khác để chị tiếp tục sử dụng kiến thức, kinh nghiệm và khả năng của mình.
Quá trình thích nghi của chị cũng không chỉ diễn ra ở công việc hay thể chất. Sau tai nạn, chị Hương dành nhiều thời gian hơn để tìm hiểu Phật pháp, nghe các bài chia sẻ và đọc sách. Chị học cách nhìn nhận những điều mình không thể thay đổi, bớt so sánh cuộc sống hiện tại với những gì mình từng có và tìm kiếm niềm vui trong những điều bình dị.
“Khóc khi cần, nhưng không bao giờ ngừng tiến về phía trước” – đó dần trở thành cách chị lựa chọn để đối diện với những ngày không dễ dàng.
Từ người tìm kiếm sự đồng hành đến Phó Chủ nhiệm Câu lạc bộ
Năm 2017, một cuộc gặp gỡ với cộng đồng người chấn thương cột sống đã mở ra một bước ngoặt khác đối với chị Hương. Ở đó, chị gặp những người đã sống với chấn thương nhiều năm nhưng vẫn làm việc, chăm sóc gia đình, tham gia các hoạt động xã hội và giữ được tinh thần tích cực.
Những con người ấy giúp chị nhìn thấy một điều rất quan trọng: cuộc sống sau chấn thương cột sống có thể khác trước rất nhiều, nhưng không có nghĩa là cuộc sống ấy không còn giá trị. “Họ cho tôi thấy điều gì là có thể”, chị từng chia sẻ.
Từ một người bước vào cộng đồng để tìm kiếm kinh nghiệm và sự đồng hành, Bùi Thị Hương dần trở thành một trong những thành viên tích cực trong việc kết nối và sẻ chia với những người đồng cảnh. Hiện nay, chị đảm nhiệm vai trò Phó Chủ nhiệm Câu lạc bộ Chấn thương cột sống Khát Vọng, cùng Ban Chủ nhiệm tổ chức các hoạt động, kết nối thành viên và đồng hành với những người chấn thương cột sống trong quá trình thích nghi, phục hồi và hòa nhập với cuộc sống.
Vai trò ấy có ý nghĩa đặc biệt bởi chị Hương hiểu rất rõ cảm giác của một người vừa gặp chấn thương: những băn khoăn về sức khỏe, sinh hoạt, công việc, gia đình và cả nỗi lo không biết cuộc sống phía trước sẽ ra sao. Những kinh nghiệm mà chị từng phải tự mình tìm kiếm giờ đây trở thành điều chị có thể chia sẻ lại với những người đi sau. Từ người từng cần một cộng đồng để tìm thấy niềm tin, chị dần trở thành một phần của chính cộng đồng đang trao niềm tin ấy cho những người khác.
Một vai trò mới tại Doanh nghiệp xã hội Khát Vọng
Hành trình của chị Hương tiếp tục có thêm một dấu mốc khi chị tham gia đồng sáng lập Doanh nghiệp xã hội Khát Vọng – nơi hướng tới tạo thêm cơ hội đào tạo, việc làm, sinh kế, thể thao, văn hóa và hòa nhập cho người khuyết tật.
Nếu năm 2016, tai nạn từng khiến con đường sự nghiệp của chị tưởng như phải dừng lại ngay trước một dấu mốc quan trọng, thì nhiều năm sau, chị lại đảm nhiệm một vị trí quản lý mới. Nhưng lần này, công việc không chỉ mang ý nghĩa nghề nghiệp đối với cá nhân chị mà còn gắn với một doanh nghiệp xã hội đang hướng tới tạo ra những giá trị thiết thực cho cộng đồng người khuyết tật.
Đó có lẽ cũng là một trong những thay đổi đáng nhớ nhất trong hành trình của chị Hương: từ câu hỏi “Mình phải làm gì để sống, để lo cho các con?” trong những ngày nằm viện, chị đã từng bước đi đến một câu hỏi rộng hơn: Mình có thể làm gì để tạo thêm giá trị cho những người khác?
Gia đình vẫn là nơi để trở về
Phía sau công việc và những hoạt động cộng đồng, chị Hương vẫn là một người mẹ. Hai cậu con trai từng là điều chị nhớ nhất trong những tháng nằm viện và cũng chính là một trong những lý do lớn nhất để chị cố gắng trở về, học cách tự chủ và xây dựng lại cuộc sống.
Cuộc sống trên xe lăn vẫn đặt ra nhiều giới hạn mà không phải lúc nào tinh thần lạc quan cũng có thể xóa bỏ. Có những việc chị phải mất nhiều thời gian hơn người khác, có những điều cần đến sự hỗ trợ và cũng có những lúc mệt mỏi, tủi thân. Thay vì phủ nhận những cảm xúc ấy, chị học cách chấp nhận rằng mình có thể buồn, có thể khóc, nhưng sau đó vẫn cần tìm cách tiếp tục bước về phía trước.
Chị Hương vẫn dành thời gian tập luyện, chăm sóc sức khỏe, làm việc và ở bên các con. Sau những gì đã trải qua, chị học cách trân trọng nhiều hơn những điều tưởng chừng rất bình thường trong cuộc sống. “Tôi may mắn hơn nhiều người. Tôi phải tự tìm niềm vui cho chính mình”, chị chia sẻ.
Thành công không phải là trở lại như trước
Nếu nhìn lại Bùi Thị Hương của buổi sáng mùa xuân năm 2016 và Bùi Thị Hương của hôm nay, có một điều rất rõ ràng: cuộc sống của chị đã thay đổi hoàn toàn sau tai nạn. Chị không thể trở lại chính xác với cuộc sống trước kia, nhưng có lẽ đó cũng chưa bao giờ nên là thước đo duy nhất của sự hồi phục hay thành công.
Thành công của chị Hương nằm trong quá trình học cách tự chăm sóc bản thân, trở lại với công việc, tiếp tục nuôi dạy các con, tham gia cộng đồng và một lần nữa đảm nhiệm những trách nhiệm nghề nghiệp phù hợp với năng lực của mình. Đó không phải một sự thay đổi diễn ra trong ngày một ngày hai, mà là kết quả của nhiều năm thích nghi, học hỏi và từng bước xây dựng lại cuộc sống.
Từ một người từng tìm đến cộng đồng chấn thương cột sống để tìm câu trả lời cho chính mình, hôm nay chị là Phó Chủ nhiệm Câu lạc bộ Chấn thương cột sống Khát Vọng. Từ một người từng đứng trước một bước tiến quan trọng trong sự nghiệp rồi bất ngờ phải bắt đầu lại, hôm nay chị lại đồng sáng lập ra Doanh nghiệp xã hội Khát Vọng.
Hai vai trò ấy không làm những khó khăn của một người sống với chấn thương cột sống biến mất. Nhưng hành trình của Bùi Thị Hương cho thấy một điều quan trọng hơn: khuyết tật có thể làm thay đổi cách một người sinh hoạt, làm việc và tham gia xã hội, nhưng không đồng nghĩa với việc năng lực, trách nhiệm và khả năng tạo ra giá trị của họ cũng mất đi.
Và nếu phải chọn một lời để khép lại câu chuyện của mình, có lẽ chính những điều chị Hương từng chia sẻ là phù hợp nhất: “Hãy vượt qua chính mình. Tìm niềm vui trong những điều bình dị nhất. Làm những gì khiến bạn hạnh phúc.”
Đó không phải lời của một người đã đi qua hết mọi khó khăn. Đó là lựa chọn của một người hiểu rằng phía trước vẫn còn những giới hạn và thử thách, nhưng mình vẫn có quyền lựa chọn cách sống, tiếp tục làm việc, yêu thương gia đình, đồng hành cùng cộng đồng và tạo ra giá trị theo cách của riêng mình.
