Có một thời điểm, Nguyễn Quang Trung từng nghĩ rằng cuộc đời mình đã kết thúc ở tuổi 22. Từ một chàng trai khỏe mạnh, vừa bắt đầu công việc sau khi tốt nghiệp Trường Trung cấp Cảnh sát, một vụ tai nạn giao thông khiến anh bị chấn thương cột sống cổ C5–C6, liệt hoàn toàn hai chân, hai tay vận động yếu và mất cảm giác từ vùng xương quai xanh trở xuống.
Những ngày đầu trên giường bệnh, khi đến một miếng cơm cũng không thể tự đưa lên miệng, Trung từng tìm cách từ bỏ sự sống. Nhưng rồi chính người thân, những tháng ngày điều trị, và sau này là tình yêu của một cô gái cách anh gần 2.000 km đã từng bước kéo anh trở lại.
Hơn hai thập kỷ sau biến cố ấy, Nguyễn Quang Trung vẫn sống với những giới hạn rất lớn của một người chấn thương tủy sống cổ. Nhưng anh đã có một gia đình nhỏ, có công việc phù hợp với khả năng của mình và hơn hết, có những kinh nghiệm mà anh luôn sẵn lòng chia sẻ với những người vừa bước vào hành trình mà chính anh từng trải qua.
Tuổi 22 và một cuộc đời đột ngột rẽ hướng
Sinh năm 1983 tại Hà Nội, Nguyễn Quang Trung từng có một tuổi trẻ giống như rất nhiều chàng trai khác. Năm 2004, anh tốt nghiệp Trường Trung cấp Cảnh sát và bắt đầu công tác tại Công an phường Nhân Chính. Công việc mới, tuổi trẻ, sức khỏe và một mối tình vừa chớm nở khiến những năm tháng phía trước dường như đang mở ra với rất nhiều dự định.
Nhưng một vụ tai nạn giao thông đã thay đổi tất cả.
Chấn thương cột sống cổ C5–C6 kèm tổn thương tủy khiến Trung mất khả năng vận động hai chân, hai tay yếu và mất cảm giác từ vùng xương quai xanh trở xuống. Sau ca phẫu thuật tại Bệnh viện Việt Đức, anh được chuyển đến khoa Hồi sức cấp cứu. Khi tỉnh lại và bắt đầu nhận ra tình trạng cơ thể, Trung phải đối diện với một thực tế mà ở tuổi 22 anh chưa từng hình dung mình sẽ phải trải qua.
“Đến miếng cơm đưa gần miệng cũng không cầm được, sống làm gì nữa?”
Đó không phải là một câu nói để kể lại cho câu chuyện thêm bi thương. Với Trung ở thời điểm ấy, nó là suy nghĩ thực sự. Trong lúc tuyệt vọng, anh từng giật các dây truyền đang gắn trên người. Khi được nhân viên y tế can thiệp, anh lại nghĩ đến việc nín thở. Nhưng trong 13 ngày phải sử dụng máy trợ thở, sự sống vẫn được duy trì ngay cả khi chính anh chưa tìm thấy lý do để tiếp tục.
Ở bên ngoài phòng bệnh, bố anh khóc vì nghĩ có thể sẽ mất con. Còn Trung, giữa những ngày mong manh ấy, từng muốn gặp chị gái và anh Tuấn – người yêu của chị – để gửi lời chúc phúc, như một cách chuẩn bị cho cuộc chia tay.
Nhìn lại quãng thời gian đó sau nhiều năm, điều đáng nhớ có lẽ không phải là Trung đã từng muốn từ bỏ, mà là một người từng không còn muốn sống cuối cùng đã đi được một chặng đường rất dài để tìm lại lý do mình cần sống.
Học lại cách sống với một cơ thể khác
Sau giai đoạn cấp cứu, Trung tiếp tục được điều trị tại Bệnh viện 19/8 Bộ Công an. Khi Tết Nguyên đán đến và bệnh viện thực hiện giảm tải, anh trở về nhà trong tình trạng chưa thể tự ngồi dậy. Một trong những biến chứng khiến anh ám ảnh nhất trong thời gian này là vết loét vùng lưng, gần xương cùng cụt. Theo lời Trung kể, có thời điểm vết loét rộng hơn chiếc bát ăn cơm và phải mất nhiều tháng chăm sóc mới dần hồi phục.
“Nghĩ đến loét là tôi sợ”, anh vẫn nhắc lại khi chia sẻ kinh nghiệm với những người chấn thương cột sống sau này.
Khi sức khỏe dần ổn định hơn, Trung bắt đầu bước vào hành trình phục hồi chức năng. Anh điều trị và tập luyện tại nhiều cơ sở, từ Bệnh viện Bạch Mai đến các cơ sở y học cổ truyền. Anh ăn uống đầy đủ, kiên trì tập luyện với một hy vọng rất giản dị: cơ thể có thể khá lên được bao nhiêu thì cố gắng bấy nhiêu. Sau khoảng ba năm, Trung trở về nhà và tiếp tục duy trì việc tập luyện.
Chấn thương tủy sống cổ không biến mất sau những tháng năm phục hồi. Những việc rất bình thường với nhiều người – xoay trở trên giường, chống tay ngồi dậy hay chuyển từ giường sang xe lăn – với Trung đều đòi hỏi rất nhiều sức lực và sự kiên trì. Có những giới hạn anh buộc phải chấp nhận, nhưng cũng có những khả năng chỉ có thể giữ được nếu không ngừng luyện tập.
Từ một người từng không muốn tiếp tục sống, Trung bắt đầu học cách chăm sóc cơ thể để có thể sống lâu hơn và chủ động hơn.
Một tin nhắn từ Cần Thơ và câu chuyện tình cách nhau gần 2.000 km
Nếu biến cố năm 22 tuổi là bước ngoặt đầu tiên của cuộc đời Nguyễn Quang Trung, thì một cuộc gặp gỡ qua Internet vài năm sau lại mở ra một chương hoàn toàn khác.
Khoảng năm 2008, khi Internet bắt đầu tạo ra những cộng đồng kết nối người khuyết tật, Trung tham gia các diễn đàn như PWD.vn, 18 tháng 4 và Nghị Lực Sống của anh Nguyễn Công Hùng. Anh để lại một lưu bút chia sẻ về hoàn cảnh của mình. Khoảng sáu tháng sau, một cô gái quê Cần Thơ, khi ấy đang là sinh viên năm nhất Cao đẳng Y Cần Thơ, tình cờ đọc được những dòng ấy.
Cô lưu lại số điện thoại rồi chủ động nhắn tin làm quen. Từ những tin nhắn trên chiếc điện thoại Nokia phím cứng, rồi Ola và Yahoo! Messenger, hai con người ở hai đầu đất nước bắt đầu trò chuyện. Trung không giấu tình trạng của mình. Anh nói rõ rằng mình bị liệt tứ chi, khả năng tự chăm sóc rất hạn chế và cuộc sống phía trước sẽ không giống một gia đình thông thường.
Nhưng cô gái ấy vẫn ở lại.
Tình cảm của họ không phải lúc nào cũng thuận lợi. Khoảng cách địa lý đã xa, những khó khăn do tình trạng sức khỏe của Trung còn khiến tương lai trở nên khó đoán hơn. Đến năm 2010, thử thách lớn nhất lại xuất hiện khi Trung bị viêm đường tiết niệu nặng, dẫn tới suy thận cấp. Anh phải chạy thận, phẫu thuật sỏi niệu quản và có thời điểm mang nhiều ống dẫn lưu quanh bụng.
Lo rằng người yêu sẽ phải chịu một cuộc sống quá vất vả nếu tiếp tục bên mình, Trung lựa chọn cách đẩy cô ra xa. Anh nói rằng mình không còn yêu nữa.
Nhưng cô gái ấy không dễ dàng từ bỏ. Khi gia đình biết chuyện, cha mẹ cô cũng tôn trọng và ủng hộ lựa chọn của con gái. Sau quá trình điều trị, chức năng thận của Trung dần ổn định và anh vượt qua được một trong những giai đoạn sức khỏe nguy hiểm nhất kể từ sau tai nạn.
“Tôi quyết tâm sống, vì bố mẹ, vì cô ấy”, Trung nhớ lại.
Từ một tình yêu qua màn hình đến một mái ấm
Năm 2011, sau khi cô gái miền Tây tốt nghiệp Cao đẳng Y, Nguyễn Quang Trung quyết định xin cưới.
Đám cưới của họ không bắt đầu bằng những điều kiện hoàn hảo. Trung vẫn là một người chấn thương tủy sống cổ với nhiều hạn chế trong sinh hoạt. Khoảng cách Hà Nội – Cần Thơ cũng khiến việc tổ chức cưới hỏi không đơn giản. Mẹ anh cùng người thân vào Cần Thơ xin dâu, còn Trung đến nay vẫn mang trong lòng một điều chưa thực hiện được: một lần đặt chân đến quê vợ.
“Cảm ơn vợ đã đến bên chồng lúc khó khăn nhất. Yêu vợ thật nhiều.”
Sau những năm tháng tưởng như cuộc đời chỉ còn bệnh viện, phục hồi chức năng và bốn bức tường, Trung có một gia đình của riêng mình. Sau này, với sự hỗ trợ của y học, vợ chồng anh đón một cậu con trai chào đời. Đứa trẻ ấy không chỉ là niềm vui của một gia đình mà với Trung còn là một dấu mốc đặc biệt: người đàn ông từng nghĩ mình không còn lý do để sống năm 22 tuổi giờ đây đã trở thành một người chồng, một người cha.
Gia đình không khiến những khó khăn do chấn thương cột sống biến mất. Nhưng từ khi có vợ và con, Trung có thêm những lý do rất cụ thể để chăm sóc sức khỏe, làm việc và tiếp tục cố gắng mỗi ngày.
Không thể làm việc như trước, anh tìm một cách khác
Với mức độ tổn thương của mình, Nguyễn Quang Trung không thể trở lại công việc như trước tai nạn. Nhưng điều đó không có nghĩa anh chấp nhận để mình hoàn toàn đứng ngoài cuộc sống lao động.
Trung bắt đầu tìm hiểu công việc bán hàng online. Từ những kiến thức tự học trên Internet, anh từng bước làm quen với cách tìm kiếm sản phẩm, trao đổi với khách hàng và kinh doanh trực tuyến. Công việc có thể không mang lại những điều lớn lao, nhưng đối với anh, khả năng tự mình làm một việc có ích và tạo ra thu nhập mang một ý nghĩa khác.
Đó là cảm giác mình vẫn đang tham gia vào cuộc sống.
Song song với công việc, Trung tiếp tục tập luyện và tìm hiểu sâu hơn về cách chăm sóc một cơ thể bị tổn thương tủy sống. Trải qua loét tỳ đè, viêm đường tiết niệu, suy thận cấp và nhiều năm phục hồi chức năng, anh hiểu rằng với người chấn thương cột sống, đôi khi những kiến thức tưởng như rất nhỏ lại có thể quyết định chất lượng cuộc sống và thậm chí là sức khỏe lâu dài.
Vì thế, khi gặp những người đồng cảnh, điều Trung thường chia sẻ không phải những lời quá lớn lao. Anh nói về ăn uống, ngủ nghỉ, vệ sinh, phòng tránh loét, phòng viêm đường tiết niệu, tập luyện và những kỹ năng sinh hoạt hằng ngày.
“Hãy ăn uống đầy đủ, ngủ nghỉ điều độ, giữ gìn vệ sinh, phòng tránh loét và viêm tiết niệu thật tốt.”
Đó là những điều anh đã phải trả giá bằng chính những năm tháng đau đớn của mình để hiểu được tầm quan trọng.
Từ người đi tìm cách thích nghi đến người đồng hành cùng cộng đồng
Sau nhiều năm sống cùng chấn thương cột sống, những kiến thức mà Nguyễn Quang Trung tích lũy được không chỉ giúp anh chăm sóc bản thân tốt hơn mà dần trở thành những kinh nghiệm anh muốn chia sẻ với những người đồng cảnh. Anh hiểu rằng với một người vừa gặp chấn thương, bên cạnh quá trình điều trị, những kinh nghiệm rất thực tế về sinh hoạt, chăm sóc sức khỏe, phòng tránh loét, viêm đường tiết niệu hay tập luyện để duy trì khả năng vận động đều có ý nghĩa đặc biệt.
Cũng từ những trải nghiệm của chính mình, anh Trung ngày càng tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng. Hiện anh là một thành viên tích cực trong Nhóm hành động của Câu lạc bộ Chấn thương cột sống Khát Vọng. Tại đây, anh cùng các thành viên tham gia kết nối, chia sẻ kinh nghiệm và đồng hành với những người chấn thương cột sống trong quá trình thích nghi với cuộc sống.
Điều đáng quý ở Trung là anh không xem những kinh nghiệm đã tích lũy được như câu chuyện của riêng mình. Khi một người đồng cảnh cần hỏi về cách chăm sóc cơ thể, tập luyện hay những vấn đề thường gặp trong cuộc sống với chấn thương tủy sống, anh luôn sẵn lòng chia sẻ những gì mình biết. “Chỉ cần các bạn nhắn cho tôi một câu, tôi sẽ chỉ cho từng chút một”, anh nói. Đó không phải những kiến thức đến từ sách vở đơn thuần, mà còn là kinh nghiệm được tích lũy qua nhiều năm anh tự mình sống, tập luyện và đối diện với những biến chứng của chấn thương cột sống.
Khi câu chuyện của một người trở thành giá trị cho nhiều người
Sự tham gia của Nguyễn Quang Trung trong Câu lạc bộ Chấn thương cột sống Khát Vọng cũng cho thấy một giá trị quan trọng của cộng đồng đồng cảnh: người từng cần được hỗ trợ hôm nay hoàn toàn có thể trở thành người hỗ trợ những người đi sau. Những trải nghiệm cá nhân, khi được sẻ chia đúng cách, có thể trở thành nguồn động viên và kinh nghiệm thiết thực cho một người khác đang ở những ngày đầu đầy bỡ ngỡ.
Từ nền tảng cộng đồng ấy, Doanh nghiệp xã hội Khát Vọng được xây dựng với mong muốn mở rộng thêm những cơ hội để người khuyết tật được học tập, phát triển sinh kế, tiếp cận việc làm, tham gia thể thao, văn hóa và từng bước chủ động hơn trong cuộc sống. Với những thành viên như Nguyễn Quang Trung, mối liên kết giữa Câu lạc bộ và doanh nghiệp không chỉ nằm ở các hoạt động chung, mà còn ở tinh thần cùng nhau tạo dựng một cộng đồng trong đó mỗi người đều có thể đóng góp bằng khả năng và kinh nghiệm của mình.
Hành trình của Trung vì thế không còn chỉ là câu chuyện của một người đàn ông từng trải qua một tai nạn nghiêm trọng, rồi học cách sống lại từ đầu. Từ một người từng tuyệt vọng vì không thể tự cầm nổi miếng cơm đưa lên miệng, anh đã từng bước xây dựng gia đình, làm việc, thích nghi với cuộc sống và hôm nay tiếp tục dành những kinh nghiệm của mình để đồng hành cùng những người có chung hoàn cảnh.
Có lẽ đó cũng là một cách rất giản dị để nói về “Vượt rào cản, kiến tạo giá trị”: không phải khi mọi khó khăn đã biến mất, mà khi chính những điều mình từng trải qua có thể trở thành giá trị giúp một người khác bước tiếp.
Phía sau nghịch cảnh là một trái tim không khuất phục
Nếu chỉ nhìn vào những gì Nguyễn Quang Trung đã mất sau tai nạn, danh sách ấy có thể rất dài. Một cơ thể khỏe mạnh, công việc vừa bắt đầu, khả năng tự do đi lại và rất nhiều dự định của tuổi 22 đã thay đổi chỉ sau một biến cố. Nhưng nếu nhìn vào những gì anh đã xây dựng lại sau đó, câu chuyện lại mang một ý nghĩa khác.
Anh đã đi từ những ngày phải phụ thuộc hoàn toàn vào người khác đến việc học cách thích nghi với cơ thể của mình. Từ một người từng muốn chấm dứt sự sống đến một người biết chăm sóc sức khỏe để được sống lâu hơn. Từ một chàng trai lo rằng tình trạng khuyết tật sẽ khiến người mình yêu phải khổ đến một người chồng, người cha có một mái ấm của riêng mình. Và từ một người từng cần người khác chỉ dẫn từng kỹ năng sau chấn thương, anh trở thành người sẵn sàng chia sẻ chính những kinh nghiệm ấy cho những người đồng cảnh.
Khi được hỏi điều gì khiến mình tiếp tục, câu trả lời của Trung rất giản dị:
“Vì tôi còn bố mẹ, còn vợ, còn con. Và vì tôi không cho phép mình bỏ cuộc trong khi người thân vẫn không ngừng hy vọng.”
Nguyễn Quang Trung vẫn phải sống mỗi ngày với những giới hạn của chấn thương tủy sống cổ. Câu chuyện của anh vì thế không phải câu chuyện về một người đã chiến thắng tất cả nghịch cảnh. Đó là câu chuyện về một người học được cách sống cùng nghịch cảnh mà không để nghịch cảnh quyết định toàn bộ giá trị cuộc đời mình.
Có một câu Trung thường nói với sự hài hước sau tất cả những gì đã trải qua: “Ông trời lấy của ta cái này, sẽ bù lại cái khác. Chưa bù thì cứ đợi thêm chút nữa!”
Có lẽ chính nụ cười ấy nói được nhiều nhất về Nguyễn Quang Trung. Sau hơn hai mươi năm kể từ biến cố năm 22 tuổi, đôi chân vẫn không thể đưa anh bước đi như trước, đôi tay vẫn còn những giới hạn, nhưng tình yêu, gia đình, ý chí sống và mong muốn được có ích vẫn ở lại.
Và đôi khi, “thành công” không nhất thiết là lấy lại những gì cuộc đời đã lấy đi. Thành công có thể đơn giản là sau tất cả những mất mát, một người vẫn tìm được lý do để sống, để yêu thương và để biến chính những trải nghiệm của mình thành giá trị cho người khác.
ysnhjepqihewduhidqtqfnwvuljooe